De opbouw van een theaterorgel in Dordrecht

De basis van dit orgel is het Standaart orgel uit het vroegere Tivoli gebouw aan de Nieuwe Haven in Schiedam. Het is gebouwd halverwege de jaren twintig, een klein 4 ranks theaterorgel met 2 manualen en pedaal. Van de beginperiode van dit orgel is helaas niet veel bekend. In de oorlog vorderden de Duitsers het Tivoli gebouw en is het orgel naar een particulier gegaan die het in zijn huis liet plaatsen. Nadat het nog een keer was verhuisd heeft de NOF het in de jaren negentig overgenomen en is het overgebracht naar Voorburg. Een technisch team van NOF-vrijwilligers is in het CBS-gebouw aan de gang gegaan met het grotendeels reviseren van het orgel. Er zijn toen ook voorzienigen aangebracht om het orgel met 2 ranks uit te breiden, een Wurlitzer Tibia en een Tuba/Trompet.

De oorspronkelijke speeltafel bleek onder de houtworm te zitten en is vervangen door de speeltafel van het 1ste VARA-orgel.
In 2007 (het werk was toen niet geheel afgerond) moest de NOF de ruimte van het CBS gebouw in Voorburg verlaten en is het orgel overgebracht naar een opslag in Dordrecht.
Een aantal maanden daarna is door een nieuw gevormd team de opbouw van het orgel gestart in de kantine van de firma Electroplast te Dordrecht. De heer Slagboom heeft deze ruimte daarvoor beschikbaar gesteld en heeft ook geinvesteerd in de bouw van een ruime orgelkamer, een nieuwe blower en de 2 extra Wurlitzer ranks. Later is er ook nog een Standaart Viole Celeste aangeschaft zodat het orgel nu op 7 ranks uitkomt. In een tegenoverliggende hoek van de cantine is een podium gebouwd voor de speeltafel en staat ook reeds een mooie Yamaha piano te pronken.
Hoewel de opbouw aanvankelijk redelijk voorspoedig verliep met het plaatsen van windlades, het maken van conducten en het "oplucht" zetten kreeg het team nog met vele "uitdagingen" te maken. De grootste tegenslag bleek wel het electro-pneumatische relais te zijn. Veel tijd is er mee gemoeid gegaan om dat relais helemaal in orde te krijgen, maar helaas, het bleef weerbarstig en een zorgenkindje. Uiteindelijk is er eind 2009 besloten om het hele relais te laten vervallen en over te stappen op moderne computersturing. Let wel, dat betreft dus alleen de koppeling tussen speeltafel en orgelkamer. Aan het geluid van het orgel zal niets veranderen, dat blijft nog steeds uit de orgelpijpen komen!
Na de installatie van de electronica en de grote klus met het overzetten van alle bekabeling bleek al spoedig dat deze inverstering z'n geld dubbel en dwars waard was want het bleek de oplossing van veel van contactproblemen. Het oude relais krijgt een mooi plaatsje in de kantine zodat toch nog bekeken kan worden hoe het vroeger ging. Computersturing biedt door z'n midi aansluitingen ook nieuwe mogelijkheden en het laat zich ook veel makkelijker aanpassen.
Momenteel (2010) is het team in de fase dat de orgelpijpen worden geïntoneerd. Veel van het pijpwerk blijkt toch flink te lijden te hebben gehad en heeft nog de nodige aandacht nodig, maar gelukkig worden goede vorderingen gemaakt.


Wilt u nog meer op de hoogte gesteld worden: Via het magazine van de NOF "NOFITEITEN" kunt u regelmatig artikelen lezen over de voortgang, niet alleen over dit orgel, maar over alle Nederlandse theaterorgels. Vele foto's geven u ook een mooi beeld van de werkzaamheden. Wordt lid van de NOF en ontvang Nofiteiten. Zo blijft u nog beter op de hoogte van het wel en wee van deze unieke theaterorgels en de concerten die er op worden gegeven.
Peter Koppe

 

Powered by

powered by

Vertalen

Dutch French German Italian Spanish