Vrolijk theaterorgelconcert met demonstratie in Flora Boskoop


Zondag 22 april verzorgt theaterorganist Paul Hartog om 15.00 uur een optreden in het theater Flora aan de Parklaan 4 in Boskoop. Hierbij zal ook uitleg gegeven worden over de bijzondere mogelijkheden van het in Flora Boskoop geplaatste voormalig VARA-theaterorgel.
Het wordt een vrolijk concert met muziek uit vele genres, variërend van ballroom, pop en rock tot aan jazz en licht klassiek. Het concert is een initiatief van de Nederlandse Orgel Federatie, de huidige eigenaar van het orgel die zich inzet voor het behoud van de in ons land resterende theaterorgels.

Paul Hartog behoort tot het selecte gezelschap in Nederland dat zich waarlijk ‘theaterorganist’ mag noemen. Een specifieke opleiding hiervoor heeft in ons land nooit bestaan. En om de specifieke mogelijkheden en klanken van een theaterorgel goed tot zijn recht te laten komen, is daarom een ervaring vereist die maar weinigen met deze zeldzame instrumenten kunnen opdoen. Paul Hartog was in die gelegenheid omdat hij al vroeg als orgelbouwer bij het onderhoud van dit soort orgels verbonden was.

Het VARA-theaterorgel dat nu in theater Flora staat ingebouwd, dateert uit 1932 en werd toen door de VARA gekocht bij de N.V. Standaart’s Orgelfabrieken in Schiedam. In die tijd werden theaterorgels voornamelijk geplaatst in bioscopen ter begeleiding van films waar toen nog geen geluid bij was, zogenaamde ‘stomme’ films. Deze pijporgels werden hiervoor voorzien van een heel arsenaal aan aparte klanken. Ook dit VARA-orgel kreeg letterlijk ‘toeters en bellen’ mee, maar ook een klokkenspel, percussie-instrumenten, een marimba, een xylofoon, harp en zo meer. Tientallen jaren werden op dit orgel radioconcerten gegeven door destijds illustere namen als Cor Steyn, Pierre Palla, Bernard Drukker en Johan Jong. In 1975 moest het orgel plaats maken in de Hilversumse studio en schonk de VARA het aan de Nederlandse Orgel Federatie (NOF). In 2010 kon door een samenwerking met de toen nieuwe eigenaar van het Floragebouw het orgel op de huidge plek opgebouwd worden.

Kaartverkoop
Kaarten aan de zaal: 12 euro , 65+ 10 euro, NOF-leden 8 euro en onder 16 jaar gratis.
 

Achtergrondinformatie

Paul Hartog (1928) is woonachtig in Kampen. In 1956 begon hij in de orgelbouw bij de firma Flentrop uit Zaandam. Een jaar later trad hij in dienst bij de Amsterdamse orgelbouwer Fonteijn & Gaal en liep hij als hulpje mee met een orgelstemmer. Zijn eerste kennismaking met een theaterorgel was in het Amsterdamse Tuschinski. Door veel te kijken naar het spel van Jan Mekkes heeft hij daar de fijne kneepjes van het vak geleerd. Jarenlang heeft hij niet alleen dit orgel, maar ook die van de VARA en de AVRO gestemd en onderhouden. Eind 1978 ging het bedrijf van Fonteijn failliet. Twee werknemers zetten het bedrijf vervolgens in Kampen voort onder hun namen ‘Kaat & Tijhuis” en Paul Hartog bleef in dienst voor het onderhoud en stemmen van de theaterorgels.
Momenteel is Paul als adviseur nauw betrokken bij de wederopbouw van het voormalig AVRO-orgel in het MCO, de voormalige VARA-studio in Hilversum. Door zijn werk kon hij zich ontwikkelen als specialist op deze bijzondere instrumenten. Incidenteel laat hij het publiek hier nog van genieten. Zijn vorig optreden was op 22 oktober vorig jaar toen hij in het Steenwijkse theater De Meenthe met veel succes optrad met de gelegenheids-dixylandband ‘The Organics’.


Het NOF-VARA theaterorgel.

Het NOF-VARA theaterorgel is een Standaart 3/11 orgel. De 3/11 staat voor 3 klavieren (manualen) en 11 ranks (stemmen die op windlades geplaatst zijn). Nadat het orgel in 1975 aan de NOF werd geschonken, heeft het eerst gestaan in de kantine van Technische School ‘De Poort’ in Rotterdam. Daarna werd het verhuisd naar het Circustheater in Scheveningen. Maar toen Joop van den Ende dit theater overnam, moest het ook daar weg. De volgende standplaats was tot 1995 de kantine van het CBS-gebouw in Voorburg. Er volgde een periode waarin het orgel opgeslagen stond in troosteloze containers. In 2010 kwam de redding doordat Boskoper Jan Looren de Jong het Floragebouw in Boskoop kocht om het tot een theater om te bouwen. Hierin paste de komst van het orgel. Vrijwilligers van de Nederlandse Orgel Federatie zijn drie jaar bezig geweest met het weer restaureren en opbouwen van dit befaamde Standaart-theaterorgel. Sedert de heringebruikname in 2013 met een concert van de Amerikaanse ster-theaterorganist Jelani Edington, worden in het nieuwe onderkomen met enige regelmaat concerten en optredens verzorgd.

Wissel layout

ATOS radio

Vertalen

Dutch French German Italian Spanish

Theaterorgel app

ANBI status

Facebook

Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button